Czym jest upadłość konsumencka?
Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe przeznaczone dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, które znalazły się w stanie niewypłacalności — czyli nie są w stanie regulować swoich bieżących i wymagalnych zobowiązań finansowych. Jest to instytucja prawna stworzona z myślą o osobach, którym długi wymknęły się spod kontroli i które potrzebują systemowego wyjścia z tej sytuacji.
Głównym celem upadłości konsumenckiej jest tzw. "oddłużenie" — formalne zwolnienie osoby zadłużonej z ciężaru zobowiązań finansowych, które przekroczyły jej możliwości spłaty. Dzięki temu dłużnik uzyskuje szansę na normalne funkcjonowanie w społeczeństwie i odbudowę swojej sytuacji finansowej bez permanentnego obciążenia długami. Instytucja ta opiera się na przekonaniu, że każdy człowiek powinien mieć możliwość nowego startu finansowego, gdy jego sytuacja wymknęła się spod kontroli z powodów niezależnych od jego dobrej woli.
Postępowanie upadłościowe jest prowadzone przez sąd rejonowy (wydział ds. upadłościowych i restrukturyzacyjnych). Jego wynikiem może być umorzenie długów w całości lub w części, ustalenie planu spłaty dostosowanego do możliwości dłużnika, lub — w wyjątkowych przypadkach — warunkowe umorzenie zobowiązań z perspektywą definitywnego oddłużenia po upływie okresu próbnego.
Nowelizacja przepisów — 24 marca 2020
Przełomową datą w historii upadłości konsumenckiej w Polsce jest 24 marca 2020 roku. Tego dnia weszły w życie przepisy nowelizacji ustawy Prawo upadłościowe (Dz.U. poz. 1802 z 2019 r.), która gruntownie przebudowała procedurę ogłaszania upadłości przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Nowelizacja stanowiła odpowiedź ustawodawcy na wieloletnią krytykę nadmiernej restrykcyjności i niedostępności tej instytucji dla przeciętnego Polaka.
Jednym z wymiernych efektów nowelizacji było opublikowanie przez Ministerstwo Sprawiedliwości nowych, zaktualizowanych formularzy wniosków o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Formularze te są dostępne bezpłatnie na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości pod adresem: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/formularze-konsumenci-od-24-marca-2020. Ministerstwo przygotowało oddzielne formularze dla różnych wariantów postępowania, co znacznie ułatwiło orientację w procedurze.
Nowe formularze są bardziej przejrzyste i intuicyjne w wypełnianiu niż poprzednie. Zostały zoptymalizowane pod kątem odpowiedzi na pytania, które sąd zadaje sobie przy rozpoznawaniu wniosku, co ogranicza ryzyko braków formalnych skutkujących wezwaniem do uzupełnienia wniosku lub jego odrzuceniem. Niemniej jednak, ze względu na złożoność opisywanej sytuacji finansowej, wciąż zaleca się korzystanie z pomocy prawnika przy wypełnianiu i składaniu wniosku.
Co zmieniła nowelizacja?
Nowelizacja z marca 2020 roku przyniosła znaczące uproszczenie procedury ogłaszania upadłości konsumenckiej i istotnie rozszerzyła dostęp do tej instytucji dla szerokiego grona osób zadłużonych. Przed nowelizacją sądy odmawiały ogłoszenia upadłości w przypadkach, gdy dłużnik przyczynił się do swojej niewypłacalności przez "umyślne działanie lub rażące niedbalstwo". Po zmianie przepisów okoliczność winy dłużnika nie stanowi już bezwzględnej przeszkody dla ogłoszenia upadłości — może jedynie wpłynąć na długość planu spłaty (wydłużenie do 84 miesięcy zamiast standardowych 36 miesięcy).
Nowelizacja ułatwiła ogłoszenie upadłości nawet osobom, którym wcześniej sądy odmawiały ze względu na zawinione popadnięcie w długi. To przełomowa zmiana, która objęła swoim zasięgiem szeroką grupę osób — przedsiębiorców, którzy zbankrutowali, osoby uzależnione od hazarlu lub alkoholu, które w związku z tym popadły w długi, czy osoby, które zaciągnęły zbyt duże zobowiązania kredytowe. Nowelizacja wyszła z założenia, że cel oddłużenia i humanitarnego podejścia do dłużnika jest ważniejszy niż moralna ocena jego przeszłych zachowań.
Jeśli rozważasz ogłoszenie upadłości konsumenckiej lub chcesz sprawdzić, czy Twoja sytuacja kwalifikuje się do tego postępowania, serdecznie zachęcamy do kontaktu z Kancelarią Connecto. Bezpłatnie ocenimy Twoją sytuację finansową, wyjaśnimy obowiązujące przepisy w przystępny sposób i wskazujemy optymalną ścieżkę działania — bez zbędnego prawniczego żargonu i bez zobowiązań.
Nowelizacja 2020 — najważniejszy wniosek: Teraz ogłoszenie upadłości jest dostępne dla znacznie szerszego grona osób niż przed 2020 rokiem. Nawet jeśli kiedyś odmówiono Ci ogłoszenia upadłości, warto sprawdzić swoją sytuację na nowych zasadach. Skontaktuj się z nami bezpłatnie.